Uzun yolda, işe giderken ya da şehir içinde… Lastik patlaması, her sürücünün başına gelebilecek en stresli durumlardan biri. Ancak doğru adımları bilirseniz, panik yapmadan ve kendinizi riske atmadan bu süreci güvenle yönetebilirsiniz. İşte lastiğiniz patladığında uygulayabileceğiniz 5 adımlık pratik rehber.
1. Panik Yapmayın, Aracı Güvenli Şekilde Yavaşlatın
Lastik patladığında ilk his genellikle ani bir sarsıntı ve direksiyonda çekme hissidir.
Bu anda ani fren yapmak en büyük hatadır.
- Gazdan ayağınızı yavaşça çekin.
- Direksiyonu sıkıca tutarak aracı şeridinizde tutmaya çalışın.
- Yavaş yavaş hızınızı düşürün.
- Mümkünse emniyet şeridine veya yol kenarında güvenli bir alana geçin.
Dörtlüleri mutlaka yakın. Geç fark edilen bir araç, ikinci bir kazaya davetiye çıkarabilir.
2. Güvenlik Önlemlerini Alın: Reflektör, El Freni, Vites
Aracı durdurduktan sonra önce kendi güvenliğinizle ilgilenin.
- Dörtlü ikaz lambaları açık kalsın.
- Aracı el frenine alın,
- Otomatik vites: “P” konumuna alın.
- Manuel vites: 1. vites veya geri vitese takın.
- Sürücü ve yolcular mümkünse bariyerlerin dışına geçerek güvenli bir noktada beklesin.
- Reflektörü, şehirler arası yollarda en az 50–100 metre geriye, şehir içinde ise 20–30 metre geriye yerleştirin.
Güvenlik önlemleri, lastik değiştirmekten daha önemlidir. Önce görünür olun, sonra işe başlayın.
3. Gerekli Ekipmanı Hazırlayın
Lastik değiştirmek için genellikle bu ekipmanlara ihtiyacınız olur:
- Stepne (yedek lastik)
- Kriko
- Bijon anahtarı
- Eldiven (ellerinizi korumak için)
- Varsa bijon kilidi anahtarı
Stepnenin şişkin ve kullanılabilir durumda olması da kritik. Zaman zaman stepnenin havasını kontrol etmek, yolda kalmamak için basit ama hayati bir alışkanlıktır.
4. Patlayan Lastiği Sökün: Sırayla ve Kontrollü
Artık değişim aşamasına geçebilirsiniz.
- Bijonları hafifçe gevşetin
- Araç henüz yerden kalkmamışken, bijon anahtarıyla bijonları tam sökmeden hafifçe gevşetin.
- Bu, krikodayken lastiğin dönmesini engeller.
- Aracı krikoyla kaldırın
- Krikoyu, üreticinin önerdiği şasi noktasına yerleştirin.
- Araç, lastik yerden tamamen kesilecek kadar kaldırılmalı ama gereğinden fazla da yükseltilmemelidir.
- Bijonları tamamen sökün ve lastiği çıkarın
- Bijonları tamamen söküp güvenli bir yere bırakın.
- Patlayan lastiği düz şekilde çıkarıp kenara alın.
5. Stepneyi Takın ve Son Kontrolleri Yapın
Şimdi sıra yedek lastiği takmaya geldi.
- Stepneyi poryaya yerleştirin
- Civataların geçtiği deliklere oturduğundan emin olun.
- Bijonları elle tutturun
- Bijonları çapraz sırayla, önce elle hafifçe sıkın.
- Aracı indirip bijonları sıkın
- Kriko ile aracı tekrar zemine indirin.
- Araç yere bastıktan sonra bijonları bu kez çapraz sıralamayla iyice sıkın.
- Stepnenin türünü unutmayın
- “Geçici (space saver)” stepneler genellikle hız ve mesafe sınırlıdır.
- Uzun yol yapmadan önce en yakın lastikçiye uğrayıp patlayan lastiği onartmayı veya yenisiyle değiştirmeyi ihmal etmeyin.
Ne Zaman Lastiği Kendiniz Değiştirmemelisiniz?
Aşağıdaki durumlardan biri varsa çekici veya yol yardım çağırmak en doğrusudur:
- Araç otoyolda ve emniyet şeridi dardır.
- Hava koşulları (yoğun yağmur, sis, kar) görüşü ciddi şekilde azaltıyorsa.
- Yanınızda uygun ekipman yoksa.
- Krikoyu güvenli şekilde nereye koyacağınızdan emin değilseniz.
Can güvenliği, lastikten daha değerlidir. Riskli bir durumda aracı olduğu yerde bırakıp profesyonel destek almak en akıllıca yoldur.
Kısacası, lastik patlaması her sürücünün başına gelebilir; önemli olan panik yapmadan doğru adımları uygulamak. Bu 5 adımı aklınızda tutarsanız, hem kendinizin hem de sevdiklerinizin güvenliğini büyük ölçüde korumuş olursunuz.
